Kredit götürərkən çox vaxt diqqət faizə yönəlir, halbuki müddət seçimi ümumi xərcinizə bəzən faizdən də güclü təsir edir. Qısa müddət aylıq ödənişi artırır, amma ümumi faizi azaldır; uzun müddət isə əksinə. Bu yazıda iki yanaşmanı real hesablama ilə müqayisə edir və hansının sizə uyğun olduğunu müəyyən etməyə kömək edirik.
Müddət ödənişi necə dəyişir?
Eyni məbləğ və eyni faizlə müddəti uzatdıqda aylıq ödəniş aşağı düşür, çünki borc daha çox aya yayılır. Lakin pul bankda daha uzun qaldığı üçün ona daha çox faiz hesablanır. Nəticədə aylıq rahatlıq ümumi xərc bahasına başa gəlir.
Real müqayisə
10 000 manat krediti illik təxminən 18% faizlə götürdüyünüzü təsəvvür edin. Müddət dəyişdikcə nəticə belə görünür:
Niyə uzun müddət bahalı çıxır?
Faiz qalan borca hesablanır. Uzun müddətdə əsas borc daha yavaş azalır, ona görə də hər ay üzərinə faiz hesablanan məbləğ daha uzun müddət böyük qalır. Yuxarıdakı nümunədə 12 aylıq variantla 36 aylıq variant arasındakı ümumi faiz fərqi 2 000 manatdan çoxdur — bu, sırf rahat aylıq ödəniş üçün ödədiyiniz qiymətdir.
Qısa müddətin üstün və zəif tərəfləri
- Üstünlük: ümumi faiz xeyli az, borcdan tez azad olursunuz.
- Üstünlük: kredit tarixçəniz daha tez "təmiz" qalır, yeni müraciətlərə yer açılır.
- Zəiflik: aylıq ödəniş yüksək olur, büdcəyə təzyiq edir.
- Zəiflik: gözlənilməz xərc çıxsa, manevr imkanı azalır.
Uzun müddətin üstün və zəif tərəfləri
- Üstünlük: aylıq ödəniş yüngül, büdcəyə nəfəs alma imkanı verir.
- Üstünlük: böyük məbləğli kreditləri (mənzil və s.) əlçatan edir.
- Zəiflik: ümumi faiz xərci çox böyük olur.
- Zəiflik: uzun müddət borc öhdəliyi altında qalmaq psixoloji və maliyyə yükü yaradır.
Qızıl orta: necə qərar vermək?
Praktik yanaşma belədir: aylıq ödənişi rahat daşıya biləcəyiniz ən qısa müddəti seçin. Yəni büdcənizi sıxmadan ödəyə biləcəyiniz maksimum aylıq məbləği müəyyən edin, sonra müddəti bu məbləğə uyğun ən qısa səviyyəyə endirin. Bu, həm büdcəni qorur, həm də artıq faizi minimuma salır.
- Aylıq rahat ödəyə biləcəyiniz məbləği müəyyən edin.
- Bir neçə müddət üçün aylıq ödənişi və ümumi faizi hesablayın.
- Büdcəyə sığan ən qısa müddəti seçin.
- Gəliriniz artarsa, vaxtından əvvəl ödəniş imkanını yoxlayın — bu, uzun müddətin faizini "kəsir".
Vaxtından əvvəl ödəniş faktoru
Uzun müddət seçsəniz belə, vaxtından əvvəl ödəniş icazəsi olan kredit ümumi faizi ciddi azalda bilər. Belə halda siz aşağı aylıq ödənişin rahatlığını saxlayır, amkan tapdıqca əlavə ödəyərək borcu tez bağlayırsınız. Müqavilədə vaxtından əvvəl bağlama cəriməsinin olub-olmadığını mütləq yoxlayın.
Yekun
Müddət seçimi sadəcə rahatlıq deyil, real puldur: qısa müddət ümumi xərci kəsir, uzun müddət isə aylıq yükü yüngülləşdirir, lakin bahalı çıxır. Ən yaxşı strategiya büdcənizə sığan ən qısa müddəti seçmək və mümkün olduqca vaxtından əvvəl ödəməkdir. Müxtəlif müddətlər üçün aylıq ödənişi və ümumi faizi əvvəlcədən görmək üçün istehlak krediti kalkulyatorumuzdan istifadə edin.
